علت وجود گلبول های قرمز در ادرار (هماتوری) چیست؟ همانطورکه می دانید گلبول های قرمز خون (RBC) ممکن است در ادرار وجود داشته باشند، حتی زمانی که با چشم قابل مشاهده نیستند. این حالت که هماتوری (Hematuria) نامیده می شود، می تواند نشانه ای از عفونت ها، بیماری های کلیوی یا سایر مشکلات سلامتی باشد.
هماتوری (وجود گلبول قرمز در ادرار) به دو نوع تقسیم می شود:
- هماتوری واضح (Gross Hematuria): در این حالت، فرد می تواند وجود خون را به وضوح در ادرار خود مشاهده کند. ادرار ممکن است صورتی، قرمز یا قهوه ایرنگ باشد.
- هماتوری میکروسکوپی (Microscopic Hematuria): در این حالت، خون با چشم غیر مسلح قابل دیدن نیست، اما آزمایش ادرار وجود گلبول های قرمز را نشان می دهد.
با این حال، وجود گلبول قرمز در ادرار معمولاً نشانهای از یک مشکل زمینه ای در سلامت بدن است. پزشک معمولاً طی آزمایش ادرار، میزان RBC را بررسی کرده و با توجه به نتایج، علت احتمالی را شناسایی و برنامه ی درمانی مناسب را پیشنهاد می دهد. دز این مطلب به بررسی کامل سوال علت وجود گلبول های قرمز در ادرار (هماتوری) چیست؟ می پردازیم.
مطلب پیشنهادی: آزمایش خون RBC
علل و علائم احتمالی وجود گلبول قرمز در ادرار
دلایل مختلفی می توانند باعث وجود گلبول های قرمز (RBC) در ادرار شوند که به آن هماتوری گفته می شود. این دلایل می توانند شامل موارد زیر باشند:
- عفونت های دستگاه ادراری (UTI): باکتری ها می توانند وارد مجاری ادراری شده و باعث التهاب و خونریزی شوند.
- عفونت کلیه یا مثانه: این عفونت ها ممکن است باعث آسیب به بافت های داخلی و نشت گلبول قرمز به داخل ادرار شوند.
- سنگ کلیه: سنگ های کلیوی یا مثانه می توانند با آسیب به دیواره های داخلی دستگاه ادراری، خون وارد ادرار کنند.
- ورزش شدید: تمرین های فیزیکی سنگین میت وانند باعث آسیب های خفیف به کلیه یا عضلات شوند که آن نیز منجر به هماتوری گذرا می شود.
- رابدومیولیز (تخریب شدید عضلات): در این وضعیت، عضلات به شدت آسیب می بینند و مواد داخل سلولی از جمله میوگلوبین وارد جریان خون شده و بر عملکرد کلیه تأثیر میگ ذارند.
- رابطه جنسی: ممکن است باعث تحریک یا آسیب خفیف به مجاری ادراری شده و به طور موقت گلبول قرمز در ادرار ظاهر شود.
مطلب پیشنهادی: تعداد بالای گلبولهای قرمز خون
دلایل مختلفی می توانند باعث هماتوری شوند. این دلایل می توانند شامل موارد زیر باشند:
- آنتی بیوتیک ها
- آسپرین
- رقیق کننده های خون
- ادرار آورها (دیورتیک ها)
- قرص های ضد بارداری خوراکی.
برخی بیماری های مزمن نیز می توانند باعث وجود گلبولهای قرمز در ادرار شوند. این بیماری ها شامل موارد زیر هستند:
- بیماری سلول داسی شکل
- هموفیلی، که باعث می شود خون در برخی افراد سخت تر لخته شود
- بیماری کلیه پلی کیستیک، که در آن کیست هایی روی کلیه ها تشکیل می شود
- سرطان مثانه یا کلیه
- بزرگی پروستات
در برخی موارد، فرد ممکن است هیچ علامت دیگری جز وجود گلبول های قرمز در ادرار نداشته باشد. با این حال، برخی از بیماری های ذکر شده می توانند باعث درد، تورم یا تب نیز شوند.
مطلب پیشنهادی: نکات مهم درباره اختلالات گلبول های قرمز خون
سایر علائمی که فرد ممکن است در صورت وجود گلبول قرمز در ادرار تجربه کند، عبارت اند از:
- ادرار به رنگ صورتی، قرمز یا رنگ چای
- نیاز مکرر به ادرار کردن
- درد یا دشواری در هنگام ادرار
- درد در ناحیه پایین شکم، پهلو یا کمر
- تورم در پاها، ساق ها یا مچ پا
اگر فردی در ادرار خود خون مشاهده کرد، باید هر چه سریع تر با پزشک خود مشورت کند.
مطلب پیشنهادی: آزمایش خون MCH
گلبول های قرمز در ادرار چگونه اندازه گیری می شوند؟
در اکثر موارد، پزشک با انجام آزمایش ادرار (اورینالیز) وجود گلبول های قرمز در ادرار را تشخیص می دهد. آزمایش ادرار چندین شاخص سلامت مهم را بررسی می کند که پس از جمع آوری نمونه ادرار انجام می شود.
نمونه ایده آل با استفاده از روش «جمع آوری تمیز» گرفته می شود. در این روش ابتدا جریان ادرار شروع شده و سپس ظرف نمونه گیری در وسط جریان ادرار قرار می گیرد. این کار به جلوگیری از آلودگی نمونه توسط باکتری ها یا مواد دیگر که ممکن است در نزدیکی ناحیه تناسلی وجود داشته باشند، کمک می کند.
مطلب پیشنهادی: آزمایش کشت ادرار
در برخی موارد، پزشک می تواند از نوار تست ساده (دیپ استیک) برای بررسی وجود خون در ادرار استفاده کند. دیپ استیک قطعه ای کاغذی است که روی آن مواد شیمیایی خاصی قرار دارد. این مواد شیمیایی با ترکیبات مختلف موجود در ادرار واکنش نشان می دهند. در صورت وجود گلبول های قرمز، رنگ دیپ استیک تغییر می کند.
پس از این مرحله، پزشک نمونه را برای آزمایش های بیشتر به آزمایشگاه می فرستد. کارکنان آزمایشگاه می توانند اطلاعات دقیق تری درباره میزان گلبول های قرمز و همچنین سایر مواد موجود در ادرار که ممکن است نشانه ای از وجود بیماری زمینه ای باشند، ارائه دهند.
مطلب پیشنهادی: آزمایش CBC
نتایج آزمایش ادرار برای بررسی وجود گلبول های قرمز خون چه معنایی دارند؟
ممکن است مقدار بسیار کمی گلبول قرمز در نمونه ادرار، به صورت طبیعی وجود داشته باشد. اگر چه معیارها ممکن است در آزمایشگاه های مختلف کمی متفاوت باشد، اما معمولاً کمتر از ۳ گلبول قرمز در هر میدان دید بزرگ (HPF) در محدوده طبیعی محسوب می شود. مقدار بالاتر ممکن است نشان دهنده هماتوری (وجود خون در ادرار) باشد.
با توجه به این که محدوده های مرجع در آزمایشگاه ها ممکن است متفاوت باشد، بهتر است فرد درباره معنی نتایج آزمایش خود با پزشک مشورت کند.
مطلب پیشنهادی: آزمایش خون هماتوکریت (HCT)
محدوده غیر طبیعی می تواند نشان دهنده یکی از مشکلات مختلف سلامتی باشد. برخی از شرایط احتمالی عبارت اند از:
- مشکلات کلیه یا سایر بخش های دستگاه ادراری مانند عفونت، تومور یا سنگ
- مشکلات پروستات
- سرطان مثانه یا کلیه
اگر آزمایش نشان دهد که فرد در ادرار خود گلبول قرمز دارد، پزشک احتمالاً آزمایش های بیشتری را انجام خواهد داد. به عنوان مثال:
- آزمایش خون
- سونوگرافی، سی تی اسکن یا ام آر آی برای بررسی کلیه ها و دستگاه ادراری
- نمونه برداری (بیوپسی) از کلیه
- سیستوسکوپی، که در آن با استفاده از ابزاری باریک و انعطاف پذیر دستگاه ادراری بررسی می شود.
پزشک همچنین درباره سایر علائمی که ممکن است نشان دهنده یک مشکل زمینه ای سلامتی باشد، از فرد سوال خواهد کرد. بهتر است قبل از دادن نمونه ادرار، نگرانی ها و علائم خود را با پزشک در میان بگذارید.
مطلب پیشنهادی: آزمایش خون ESR
همچنین باید توجه داشت که گاهی اوقات آزمایش ممکن است نتیجه اشتباه (مثبت کاذب) بدهد. برای مثال، اگر فرد در زمان قاعدگی آزمایش دهد، خون قاعدگی ممکن است وارد نمونه ادرار شده و باعث نتیجه نادرست شود.
بارداری و گلبول های قرمز خون در ادرار
افرادی که باردار هستند، نباید در ادرار خود خون ببینند. اگر چنین اتفاقی بیفتد، باید فوراً به تیم مراقبت های بهداشتی خود اطلاع دهند. در صورت مشاهده خون در نمونه ادرار، پزشک سعی خواهد کرد تا علت زمینه ای را تشخیص داده و درمان کند.
از آن جایی که عفونت های دستگاه ادراری (UTI) در دوران بارداری شایع هستند، محتمل ترین علت وجود خون در ادرار، همین عفونت هاست. با این حال، پزشک ممکن است آزمایش هایی انجام داده و سوالاتی بپرسد تا سایر مشکلات احتمالی را نیز رد کند.
مطلب پیشنهادی: آزمایش خون بیلی روبین
جمع بندی
وجود گلبول های قرمز خون (RBC) در ادرار می تواند نشان دهنده وجود مشکلی در دستگاه ادراری باشد. اگر فردی خون در ادرار خود مشاهده کند، باید هر چه سریع تر با پزشک یا مراقب سلامت خود تماس بگیرد.
اگر آزمایش، وجود گلبول های قرمز در ادرار را تأیید کند، پزشک احتمالاً آزمایش های بیشتری انجام خواهد داد تا علت را مشخص کند. اغلب مشکلات قابل درمان هستند.
علت وجود گلبول های قرمز در ادرار (هماتوری) چیست؟ [...]
اختلالات گلبول های قرمز خون به شرایطی گفته می [...]
بیماری ام اس یا مولتیپل اسکلروزیس یک بیماری مزمن [...]
نوتروفیل ها در آزمایش خون، مهم ترین گلبول های [...]
آزمایش پاپ اسمیر مایع، یکی از دقیق ترین و [...]
غربالگری سه ماهه دوم بارداری یکی از مهم ترین [...]
غربالگری سه ماهه اول بارداری، یکی از مراحل حیاتی [...]