بیماری ام اس یا مولتیپل اسکلروزیس یک بیماری مزمن سیستم عصبی مرکزی است که مغز و نخاع را درگیر می کند. در این بیماری، سیستم ایمنی بدن به اشتباه به غلاف محافظ رشته های عصبی که میلین نام دارد حمله می کند و باعث اختلال در انتقال پیام های عصبی می شود. این اختلال می تواند علائم گوناگونی مانند ضعف عضلانی، بی حسی، مشکلات بینایی، اختلال در تعادل و خستگی شدید ایجاد کند که شدت و نوع آن در افراد مختلف متفاوت است.
بیماری ام اس معمولا در سنین جوانی و میانسالی تشخیص داده می شود و اگرچه درمان قطعی برای آن وجود ندارد، اما پیشرفت های پزشکی امکان کنترل علائم و کاهش سرعت پیشرفت بیماری را فراهم کرده است. آشنایی با ماهیت این بیماری، تشخیص به موقع و پیگیری منظم درمان نقش مهمی در بهبود کیفیت زندگی بیماران دارد و به آن ها کمک می کند فعالیت های روزمره خود را بهتر مدیریت کنند.
نحوه تشخیص بیماری MS
افرادی که اضافه وزن دارند، احتمال بیشتری برای ابتلا به ام اس دارند و افرادی که مبتلا به ام اس هستند و اضافه وزن دارند، معمولاً بیماری فعال تری دارند و روند پیشرفت بیماری در آن ها سریع تر است.
رژیم غذایی مدیترانه ای محافظ اعصاب است، این رژیم سرشار از ماهی، سبزیجات و مغزها و کمتر گوشت قرمز است.
بیماران مبتلا به ام اس گاهی دچار تشدید موقتی علائم در اثر گرما یا ورزش شدید می شوند. نکته مهم این است که گرما باعث حمله یا عود ام اس نمی شود و خطرناک نیست. اگر این اتفاق بیفتد، آسیبی دائمی به بدن وارد نمی شود. ورزش به شدت توصیه می شود و محافظت کننده ی مغز و نخاع است.
دانشمندان هنوز نمی دانند کدام سلول های بنیادی برای ام اس مفید هستند، از چه مسیری باید تجویز شوند، دوز مناسب چیست یا با چه فواصلی باید داده شوند. بنابراین در حال حاضر درمان های سلول بنیادی خارج از مطالعات بالینی توصیه نمی شوند.
اختلال طیف نورومیلیت اپتیکا (NMOSD) و اختلال مرتبط با MOG می توانند ویژگی هایی مشابه ام اس داشته باشند. این اختلالات در افراد با قومیت آسیایی یا آفریقایی-آمریکایی شایع تر هستند و پزشک ممکن است آزمایش خون برای رد این اختلالات توصیه کند.
اولین دارویی که توسط FDA برای درمان ام اس تأیید شد، در سال ۱۹۹۳ بود. از آن زمان بیش از ۲۰ دارو برای درمان ام اس در دسترس قرار گرفته اند و قدرت این داروها به مرور زمان افزایش یافته است، به طوری که اکنون می توان تقریباً مولفه التهابی بیماری را به طور کامل کنترل کرد. این امر بدون مشارکت بیماران در مطالعات تحقیقاتی ممکن نبود. انواع مختلفی از مطالعات تحقیقاتی وجود دارد، نه فقط آزمایش های دارویی، بلکه مطالعات مشاهده ای نیز، که همگی باعث افزایش درک ما از بیماری و امید به درمان های بهتر برای ام اس می شوند.
یک مرکز جامع ام اس بهترین مکان برای مدیریت بیماری است و معمولاً شامل پزشکان متخصص ام اس، نورولوژیست ها، همچنین اورولوژیست ها، فیزیاتریست ها یا ارائه دهندگان طب فیزیکی و توان بخشی، روان شناسان و بسیاری دیگر است. مشارکت این تیم و نیازهای خاص بیمار به مرور زمان نتایج درمانی را بهبود می بخشد.
برای ام اس، هیچ آزمایش خاصی وجود ندارد. تشخیص این بیماری بر اساس ترکیبی از سابقه پزشکی، معاینه جسمی، MRI و نتایج نمونه گیری از مایع نخاعی (Spinal Tap) انجام می شود.
تشخیص ام اس همچنین شامل رد سایر بیماری ها که ممکن است علائم مشابه ایجاد کنند، است. این فرایند به عنوان تشخیص افتراقی، شناخته می شود.
آزمایش های تشخیص بیماری ام اس
آزمایش هایی که برای تشخیص ام اس (MS) استفاده می شوند
- MRI: که می تواند مناطق آسیب دیده در مغز و نخاع ناشی از ام اس را نشان دهد. این مناطق به عنوان ضایعات شناخته می شوند. گاهی از ماده کنتراستو از طریق ورید استفاده می شود تا ضایعات فعال که نشان دهنده فعالیت بیماری هستند، بهتر دیده شوند.
- نمونه گیری از مایع نخاعی (Lumbar Puncture): که به آن Spinal Tap نیز گفته می شود، در این روش نمونه ای کوچک از مایع مغزی-نخاعی از کانال نخاعی گرفته می شود تا در آزمایشگاه بررسی شود. این نمونه می تواند تغییرات آنتی بادی های مرتبط با ام اس را نشان دهد. نمونه گیری نخاعی همچنین می تواند عفونت ها و سایر بیماری هایی که علائم مشابه ام اس دارند را رد کند. آزمایشی که Kappa Free Light Chains را بررسی می کند، ممکن است سریع تر و کم هزینه تر از آزمایش های قدیمی مایع نخاعی برای ام اس باشد.
- تصویربرداری اپتیکال کوهرنس توموگرافی (OCT): این روش با استفاده از موج های نور، تصاویر دقیقی از چشم تولید می کند. در ام اس، شرایطی به نام Optic Neuritis باعث تغییراتی در شبکیه چشم می شود. OCT می تواند ضخامت شبکیه را اندازه گیری کرده و آسیب به فیبرهای عصبی شبکیه را نشان دهد.
- آزمایش های پتانسیل برانگیخته (Evoked Potential Tests): این آزمایش ها سیگنال های الکتریکی سیستم عصبی را در پاسخ به محرک ها ثبت می کنند. ممکن است از محرک های بینایی یا الکتریکی استفاده شود. در این آزمایش ها، شما یک الگوی بصری متحرک را مشاهده می کنید و شوک های کوتاه الکتریکی به اعصاب پاها یا بازوها اعمال می شود. الکترودها سرعت انتقال اطلاعات در مسیرهای عصبی شما را اندازه گیری می کنند.
- آزمایش های خون: این آزمایش ها می توانند سایر بیماری هایی که علائم مشابه ام اس دارند را رد کنند. همچنین آزمایش هایی برای بررسی بیومارکرهای خاص مرتبط با ام اس در حال توسعه هستند که می توانند در تشخیص بیماری کمک کنند.
- آزمایش های نوروسایکولوژیک (Neuropsychological Testing): این آزمایش ها عملکرد مغز شما را بررسی می کنند. آزمایش شامل ارزیابی تفکر، حافظه، زبان و مهارت های اجتماعی است و همچنین شخصیت و حالت روحی شما را بررسی می کند. این آزمایش ها توسط یک روانشناس متخصص به نام نوروسایکولوژیست انجام می شوند. آزمایش های نوروسایکولوژیک در ام اس اهمیت دارند زیرا اکثر افراد مبتلا به ام اس دچار اختلالات شناختی هستند. این اختلالات می تواند شامل کاهش حافظه، مشکلات زبان و مهارت های فکری باشد که بر فعالیت های روزمره تأثیر می گذارد. پزشک ممکن است آزمایش پایه ای را بلافاصله پس از تشخیص انجام دهد و سپس طی زمان، آزمایش های مجدد برای پیگیری تغییرات انجام شود.
در اکثر افراد مبتلا به ام اس عود کننده-بهبود یابنده (Relapsing-Remitting MS)، تشخیص نسبتاً ساده است. تشخیص بر اساس الگوی علائم مرتبط با ام اس و تأیید آن توسط نتایج آزمایش ها انجام می شود.
مطلب پیشنهادی: آزمایش در منزل در بم کرمان
تشخیص ام اس در افرادی که علائم غیر معمول یا بیماری پیشرونده دارند، سخت تر است و ممکن است آزمایش های اضافی نیاز باشد.
MRI مغز، اغلب برای کمک به تشخیص ام اس استفاده می شود.
درمان بیماری ام اس
در حال حاضر هیچ درمان قطعی برای ام اس وجود ندارد. درمان معمولاً بر تسریع بهبود حملات، کاهش دفعات عود، کند کردن پیشرفت بیماری و مدیریت علائم ام اس متمرکز است. برخی افراد چنان علائم خفیفی دارند که نیازی به درمان ندارند.
درمان حملات ام اس
در طول حمله ام اس، ممکن است درمان های زیر انجام شود:
- کورتیکو استروئیدها: این داروها التهاب عصبی را کاهش می دهند. در ام اس، از پردنیزون خوراکی و متیل پردنیزولون وریدی استفاده می شود. عوارض جانبی ممکن است شامل بی خوابی، افزایش فشار خون، افزایش قند خون، تغییرات خلقی و احتباس مایعات باشد.
- تعویض پلاسما: در این درمان، قسمت مایع خون (پلاسما) از سلول های خونی جدا می شود. سپس سلول های خونی با محلول پروتئینی به نام آلبومین مخلوط شده و دوباره به بدن بازگردانده می شوند. از تعویض پلاسما ممکن است زمانی استفاده شود که علائم، جدید، شدید و مقاوم به استروئیدها باشند.
درمان های تغییر دهنده پیشرفت بیماری MS
چندین درمان تغییر دهنده بیماری برای ام اس عود کننده-بهبود یابنده وجود دارد. برخی از این درمان ها می توانند برای ام اس ثانویه-پیشرونده نیز مفید باشند و یک درمان برای ام اس اولیه-پیشرونده در دسترس است.
بخش زیادی از واکنش ایمنی مرتبط با ام اس در مراحل اولیه بیماری رخ می دهد. درمان سریع و تهاجمی با این داروها می تواند میزان عود بیماری را کاهش داده و تشکیل ضایعات جدید را کند نماید. این درمان ها همچنین ممکن است خطر ایجاد ضایعات و پیشرفت ناتوانی را کاهش دهند.
بسیاری از درمان های تغییر دهنده بیماری که برای ام اس استفاده می شوند، می توانند خطراتی جدی برای سلامتی داشته باشند. انتخاب درمان مناسب برای شما به عوامل متعددی بستگی دارد، از جمله مدت زمان ابتلا به بیماری و شدت علائم شما. تیم مراقبت های بهداشتی شما همچنین بررسی می کند که آیا درمان های قبلی ام اس مؤثر بوده اند و وضعیت سایر مشکلات سلامتی شما چگونه است. هزینه درمان و این که آیا قصد بارداری در آینده دارید نیز از عوامل مهم در تصمیم گیری برای درمان هستند.
گزینه های درمانی برای ام اس عود کننده-بهبود یابنده شامل داروهای تزریقی، خوراکی و وریدی است.
درمان های تزریقی شامل موارد زیر هستند:
- داروهای اینترفرون بتا (Interferon beta): این داروها با تداخل در بیماری هایی که به بدن حمله می کنند، عمل می کنند. آن ها ممکن است التهاب را کاهش داده و رشد عصبی را افزایش دهند. داروهای اینترفرون بتا، زیر پوست یا داخل عضله تزریق می شوند. این داروها می توانند تعداد حملات ام اس را کاهش داده و شدت آن ها را کمتر کنند.
عوارض جانبی اینترفرون ها ممکن است شامل علائم شبیه آنفولانزا و واکنش های محل تزریق باشد. برای نظارت بر آنزیم های کبدی به آزمایش خون نیاز دارید، زیرا آسیب کبدی ممکن است یکی از عوارض مصرف اینترفرون باشد. افرادی که از اینترفرون استفاده می کنند ممکن است آنتی بادی تولید کنند که می تواند اثر دارو را کاهش دهد.
- گلاتیرامر اَسِتات (Glatiramer acetate – Copaxone, Glatopa): این دارو ممکن است به مهار حمله ی سیستم ایمنی به میلین کمک کند. گلاتیرامر استات، زیر پوست تزریق می شود. عوارض جانبی ممکن است شامل تحریک پوست در محل تزریق و تورم باشد.
- اوفاتوموماب (Ofatumumab – Kesimpta, Arzerra): این دارو سلول هایی که به سیستم عصبی آسیب میرسانند (سلول های B) را هدف قرار می دهد. اوفاتوموماب، زیر پوست تزریق می شود و می تواند خطر ایجاد ضایعات جدید و علائم جدید یا بدتر شدن علائم موجود را کاهش دهد. عوارض جانبی احتمالی شامل عفونت ها، واکنش های موضعی در محل تزریق و سردرد است.
درمان های خوراکی شامل موارد زیر هستند:
- تریفلونوماید (Aubagio): این داروی خوراکی که روزانه یک بار مصرف می شود، می تواند تعداد عود بیماری را کاهش دهد. تریفلونوماید ممکن است باعث آسیب کبدی، ریزش مو و عوارض جانبی دیگر شود. مصرف این دارو در مردان و زنان با خطر ایجاد نقص های مادرزادی همراه است. بنابراین، هنگام مصرف این دارو و تا دو سال پس از آن باید از روش های جلوگیری از بارداری استفاده شود. زوج هایی که قصد بارداری دارند، می توانند با پزشک خود در مورد روش هایی برای دفع سریع تر دارو از بدن مشورت کنند. همچنین مصرف تریفلونوماید نیاز به انجام منظم آزمایش خون دارد.
- دی متیل فومارات (Tecfidera): این داروی خوراکی که دو بار در روز مصرف می شود، می تواند تعداد عود بیماری را کاهش دهد. عوارض جانبی آن ممکن است شامل گرگرفتگی، اسهال، تهوع و کاهش تعداد گلبول های سفید خون باشد. مصرف دی متیل فومارات نیاز به انجام منظم آزمایش خون دارد.
- دی روکسیمل فومارات (Vumerity): این کپسول خوراکی که دو بار در روز مصرف می شود، مشابه دی متیل فومارات است اما معمولاً عوارض جانبی کمتری ایجاد می کند. این دارو برای درمان انواع عود کننده ی ام اس تأیید شده است.
- مونو متیل فومارات (Bafiertam): این دارو توسط سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) به عنوان یک داروی خوراکی با رهش تأخیری تأیید شده است که اثر آن به صورت تدریجی و پایدار اعمال می شود. رهش تدریجی دارو می تواند به کاهش عوارض جانبی کمک کند. عوارض احتمالی شامل گرگرفتگی، آسیب کبدی، درد شکم و عفونت ها هستند.
- فینگولیمود (Gilenya): این داروی خوراکی که روزانه یک بار مصرف می شود، نرخ عود بیماری را کاهش می دهد. به دلیل این که ممکن است باعث کاهش ضربان قلب شود، پس از مصرف اولین دوز، ضربان قلب و فشار خون به مدت شش ساعت تحت نظر قرار می گیرد. فینگولیمود برای جنین مضر است. هنگام مصرف این دارو و دست کم سه روز پس از قطع آن، باید از روش های جلوگیری از بارداری استفاده شود. سایر عوارض جانبی ممکن است شامل عفونت های نادر اما جدی، سردرد، فشار خون بالا و تاری دید باشند.
- سیپونیمود (Mayzent): این داروی خوراکی که روزانه یک بار مصرف می شود، می تواند نرخ عود بیماری را کاهش داده و به کند شدن پیشرفت ام اس کمک کند. همچنین برای ام اس پیشرونده ثانویه تأیید شده است. عوارض احتمالی شامل عفونت های ویروسی، آسیب کبدی و کاهش تعداد گلبول های سفید خون است. سایر عوارض ممکن است شامل تغییر در ضربان قلب، سردرد و مشکلات بینایی باشند. سیپونیمود نیز برای جنین مضر است. هنگام مصرف این دارو و دست کم سه روز پس از قطع آن باید از روش های جلوگیری از بارداری استفاده شود. برخی افراد لازم است پس از مصرف اولین دوز، ضربان قلب و فشار خونشان به مدت شش ساعت تحت نظر قرار گیرد. این دارو نیازمند انجام منظم آزمایش خون است.
- اوزانیمود (Zeposia): این داروی خوراکی که روزانه یک بار مصرف می شود، نرخ عود ام اس را کاهش می دهد. عوارض احتمالی شامل افزایش فشار خون، عفونت ها و التهاب کبد است. اوزانیمود برای جنین مضر است. هنگام مصرف این دارو و دست کم سه روز پس از قطع آن باید از روش های جلوگیری از بارداری استفاده شود.
- پونزیمود (Ponvory): این داروی خوراکی روزانه یک بار مصرف می شود و دوز آن به تدریج افزایش می یابد. عوارض احتمالی شامل عفونت های دستگاه تنفسی، فشار خون بالا، تحریک کبد و تغییر در ضربان و ریتم قلب است. پونزیمود برای جنین مضر است. هنگام مصرف این دارو و دست کم سه روز پس از قطع آن باید از روش های جلوگیری از بارداری استفاده شود.
- کلادریبین (Mavenclad): این دارو معمولاً به عنوان درمان مرحله دوم برای افراد مبتلا به ام اس عود کننده-فروکش کننده تجویز می شود. همچنین برای ام اس پیشرونده ثانویه نیز تأیید شده است. مصرف آن در دو دوره درمانی انجام می شود که هر دوره طی دو هفته و در طول یک بازه ی دو ساله تجویز می گردد. عوارض جانبی شامل عفونت های دستگاه تنفسی فوقانی، سردرد، تومورها، عفونت های جدی و کاهش سطح گلبول های سفید خون است. افرادی که دچار عفونت های فعال و طولانی مدت یا سرطان هستند نباید این دارو را مصرف کنند. همچنین زنان باردار یا شیرده نباید از این دارو استفاده نمایند. هنگام مصرف کلادریبین و تا شش ماه پس از آن باید از روش های جلوگیری از بارداری استفاده شود. ممکن است نیاز به انجام منظم آزمایش خون در طول مصرف این دارو وجود داشته باشد.
درمان های تزریقی شامل موارد زیر هستند:
- ناتالیزوماب (Tysabri): این یک داروی آنتی بادی مونوکلونال است که ثابت شده می تواند نرخ عود بیماری را کاهش دهد و خطر ناتوانی را کندتر کند.
ناتالیزوماب برای جلوگیری از ورود سلول های ایمنی بالقوه مضر از جریان خون به مغز و نخاع طراحی شده است. این دارو می تواند برای برخی افراد مبتلا به ام اس عود کننده-فروکش کننده به عنوان درمان مرحله اول یا برای برخی دیگر به عنوان درمان مرحله دوم در نظر گرفته شود.
این دارو خطر ابتلا به یک عفونت ویروسی بالقوه جدی در مغز به نام لکوانسفالوپاتی چند کانونی پیش رونده (PML) را افزایش می دهد. خطر ابتلا، در افرادی که آنتی بادی های ویروس JC (عامل ایجاد PML) در خونشان مثبت است، بیشتر است. افرادی که این آنتی بادی ها را ندارند، در معرض خطر بسیار پایینی برای ابتلا به PML قرار دارند.
- اوکرلیزوماب (Ocrevus): این دارو توسط سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) برای درمان هر دو نوع ام اس عود کننده-فروکش کننده و ام اس پیشرونده اولیه تأیید شده است. این درمان در ام اس عود کننده-فروکش کننده باعث کاهش نرخ عود و خطر پیشرفت ناتوانی می شود و همچنین در نوع پیشرونده اولیه به کند شدن روند پیشرفت بیماری کمک می کند.
کارآزمایی های بالینی نشان داده اند که اوکرلیزوماب نرخ عود بیماری را در نوع عود کننده کاهش داده و وخامت ناتوانی را در هر دو نوع بیماری کندتر می کند.
اوکرلیزوماب به صورت تزریق وریدی توسط پزشک یا پرستار متخصص تجویز می شود. عوارض جانبی ممکن است شامل تحریک در محل تزریق، کاهش فشار خون، تب، تهوع و موارد دیگر باشد. برخی افراد، از جمله کسانی که عفونت هپاتیت B دارند، نباید این دارو را مصرف کنند. اوکرلیزوماب همچنین ممکن است خطر عفونت ها و برخی انواع سرطان، به ویژه سرطان پستان را افزایش دهد.
- اوبلیتوکسی ماب (Briumvi): این دارو یک آنتی بادی مونوکلونال است که برای درمان انواع عود کننده ام اس استفاده می شود. اوبلیتوکسی ماب به صورت تزریق وریدی و تحت نظارت پزشک تجویز می گردد. این دارو ممکن است برای افرادی تجویز شود که قادر به مصرف اوکرلیزوماب نیستند. عوارض جانبی شامل واکنش های مرتبط با تزریق، افزایش خطر ابتلا به عفونت ها و خطر بیشتر آسیب به جنین است.
- آلمتوزوماب (Campath, Lemtrada): این دارو یک آنتی بادی مونوکلونال است که باعث کاهش نرخ سالانه عود بیماری شده و مزایای قابل توجهی در تصویربرداری MRI نشان داده است. آلمتوزوماب با هدف قرار دادن پروتئینی روی سطح سلول های ایمنی و کاهش تعداد گلبول های سفید خون عمل می کند.
این فرایند می تواند آسیب عصبی ناشی از گلبول های سفید را محدود کند، اما در عین حال خطر عفونت ها و بیماری های خود ایمنی را افزایش می دهد، از جمله خطر بالای بیماری های خود ایمنی تیروئید و بیماری نادر کلیه ناشی از واکنش ایمنی.
مطلب پیشنهادی: علائم نارسایی کلیه چیستند؟
درمان با آلمتوزوماب شامل پنج روز متوالی تزریق وریدی و سپس سه روز تزریق دیگر در یک سال بعد است. واکنش های مرتبط با تزریق در مصرف این دارو شایع هستند. آلمتوزوماب تنها از طریق متخصصان مراقبت های بهداشتی ثبت شده در دسترس است. بیماران دریافت کننده این دارو باید در یک برنامه ی ویژه ی پایش ایمنی دارو ثبت شوند. آلمتوزوماب معمولاً برای افرادی با ام اس تهاجمی یا ب هعنوان درمان مرحله دوم در صورت عدم پاسخ به داروهای دیگر ام اس توصیه می شود.
درمان های علائم ام اس
فیزیوتراپی برای ام اس:
فیزیوتراپی می تواند قدرت عضلانی را افزایش داده و برخی از علائم ام اس را کاهش دهد.
- درمان: یک فیزیوتراپ یا کار درمانگر می تواند تمرینات کششی و تقویتی را به شما آموزش دهد. همچنین می تواند نحوه استفاده از وسایل را نشان دهد تا انجام کارهای روزمره آسان تر شود. فیزیوتراپی و در صورت نیاز استفاده از وسایل کمکی، می تواند به مدیریت ضعف پاها و بهبود راه رفتن کمک کند.
- شل کننده های عضلانی: ممکن است دچار سفتی یا اسپاسم عضلانی، به ویژه در پاها، شوید. شل کننده های عضلانی مانند باکلوفن (Lioresal, Gablofen)، تیزانیدین (Zanaflex) و سیکلوبنزاپرین (Amrix, Fexmid) ممکن است مفید باشند. درمان با اونابوتولینومتوکسین A (Botox) نیز گزینه ای دیگر برای انقباض های عضلانی است.
- داروها برای کاهش خستگی: آمانتادین (Gocovri)، مودافینیل (Provigil) و متیل فنیدات (Ritalin, Concerta) برای کاهش خستگی مرتبط با ام اس استفاده شده اند. با این حال، یک مطالعه اخیر نشان داد که این داروها در بهبود خستگی مرتبط با ام اس بهتر از دارونما نبوده و عوارض جانبی بیشتری ایجاد می کنند. برخی داروهای ضد افسردگی، از جمله فلوکستین (Prozac) و بوپروپیون (Wellbutrin)، ممکن است توصیه شوند.
- دارو برای افزایش سرعت راه رفتن: دالفامپریدین (Ampyra) ممکن است به افزایش جزئی سرعت راه رفتن در برخی افراد کمک کند. عوارض احتمالی شامل عفونت های دستگاه ادراری، سرگیجه، بی خوابی و سردرد است. افرادی که سابقه تشنج یا اختلال عملکرد کلیه دارند نباید این دارو را مصرف کنند.
- سایر داروها: داروها همچنین ممکن است برای درمان افسردگی، درد، اختلالات جنسی، بی خوابی و مشکلات کنترل مثانه یا روده مرتبط با ام اس تجویز شوند.
مطلب پیشنهادی: آزمایش CBC
تحقیقات اخیر و درمان های نو ظهور
مهار کننده تیروزین کیناز برتون (BTK) این درمان در حال بررسی برای ام اس عود کننده-فروکش کننده و ام اس پیشرونده ثانویه است. این دارو با تغییر عملکرد سلول های B، که سلول های ایمنی در سیستم عصبی مرکزی هستند، عمل می کند.
پیوند سلول های بنیادی، این درمان در افراد مبتلا به ام اس در حال مطالعه است. در این روش، سیستم ایمنی فرد بیمار از بین رفته و سپس با سلول های بنیادی سالم جایگزین می شود. محققان هنوز در حال بررسی این موضوع هستند که آیا این درمان می تواند التهاب را در افراد مبتلا به ام اس کاهش دهد و سیستم ایمنی را «بازنشانی» کند یا خیر. عوارض احتمالی شامل تب و عفونت ها است.
پروتئین CD40L در سلول های T، این نوع پروتئین نقش مهمی در ام اس دارد. مطالعات اخیر نشان داده اند که مسدود کردن این پروتئین می تواند به مدیریت ام اس کمک کند.
داروی جدیدی به نام مهارکننده فسفودی استراز نیز در حال مطالعه است. این دارو با تغییر پاسخ های آسیب رسان به سیستم ایمنی که در ام اس دیده می شوند، به کاهش التهاب کمک می کند.
محققان همچنین در حال بررسی بیشتر نحوه عملکرد درمان های موجود اصلاح کننده بیماری (DMTs) برای کاهش عود بیماری و کاهش ضایعات مرتبط با ام اس در مغز هستند. مطالعات بیشتری لازم است تا مشخص شود آیا این درمان ها می توانند تاخیر در ناتوانی ناشی از بیماری ایجاد کنند یا خیر.
مطلب پیشنهادی: آزمایش کشت ادرار
سبک زندگی و روش های خانگی برای کاهش علائم ام اس
برای کمک به کاهش علائم ام اس، می توانید اقدامات زیر را انجام دهید:
- استراحت کافی: عادات خواب خود را بررسی کنید تا بهترین کیفیت خواب را داشته باشید. اگر مشکلاتی مانند آپنه انسدادی خواب دارید، با یک متخصص مشورت کرده و درمان مناسب را دریافت کنید.
- ورزش: اگر ام اس شما خفیف تا متوسط است، ورزش منظم می تواند به بهبود قدرت، تونوس عضلانی، تعادل و هماهنگی کمک کند. شنا یا ورزش های آبی گزینه های خوبی هستند، به ویژه اگر گرما علائم شما را تشدید می کند. سایر ورزش های خفیف تا متوسط مناسب برای افراد مبتلا به ام اس شامل پیاده روی، کشش، ایروبیک کم فشار، دوچرخه سواری ثابت، یوگا و تای چی هستند.
- خنک نگه داشتن بدن: در برخی افراد، علائم ام اس با افزایش دمای بدن تشدید می شود. بهتر است بدن خود را خنک نگه دارید و از شال ها یا جلیقه های خنک کننده استفاده کنید.
- رژیم غذایی متعادل: تحقیقات نشان می دهد پیروی از رژیم غذایی مدیترانه ای ممکن است با کاهش خطر تشدید ناتوانی در ام اس مرتبط باشد. این رژیم شامل میوه ها و سبزیجات، غلات کامل، حبوبات، مغزها و روغن زیتون است و همچنین به محدود کردن مصرف گوشت های قرمز، کره، شکر و سایر غذاهای ناسالم اشاره دارد. برخی تحقیقات نشان می دهد ویتامین D ممکن است برای افراد مبتلا به ام اس مفید باشد.
- کاهش استرس: استرس می تواند علائم را تشدید یا تحریک کند. فعالیت هایی مانند یوگا، تای چی، ماساژ، مدیتیشن یا تنفس عمیق می توانند کمک کننده باشند.
مطلب پیشنهادی: آزمایش بیماری های مقاربتی (STD)
طب جایگزین برای درمان ام اس
بسیاری از افراد مبتلا به ام اس از درمان های جایگزین یا تکمیلی مختلف برای مدیریت علائمی مانند خستگی و درد عضلانی استفاده می کنند.
فعالیت هایی مانند ورزش، مدیتیشن، یوگا، ماساژ، رژیم غذایی سالم تر، طب سوزنی و تکنیک های آرام سازی می توانند به بهبود سلامت جسمی و روانی کمک کنند.
طبق دستورالعمل های آکادمی آمریکایی نورولوژی (AAN)، تحقیقات نشان می دهد که استخراج خوراکی کانابیس (OCE) ممکن است علائم ناشی از انقباضات عضلانی و درد را بهبود بخشد. شواهدی مبنی بر اثر بخشی سایر شکل های کانابیس در مدیریت سایر علائم ام اس وجود ندارد.
مصرف روزانه ویتامین D3 به میزان ۲۰۰۰ تا ۵۰۰۰ واحد بین المللی در افراد مبتلا به ام اس توصیه می شود. ارتباط بین ویتامین D و ام اس، با قرارگیری در معرض نور خورشید و خطر ابتلا به ام اس تأیید شده است.
مطلب پیشنهادی: آزمایش پوکی استخوان
کنار آمدن و حمایت
با گذشت زمان، خواهید یافت که چه چیزهایی به شما کمک می کند با استرس یک بیماری مزمن مانند ام اس کنار بیایید. تا آن زمان، موارد زیر می تواند مفید باشد:
دانش کافی درباره ام اس کسب کنید
برای تصمیم گیری درباره مراقبت از خود، اطلاعات کافی درباره ام اس داشته باشید. از تیم مراقبت های بهداشتی خود درباره ام اس، نتایج آزمایش ها، گزینه های درمانی و در صورت تمایل، پیش آگهی بیماری سؤال کنید. با کسب اطلاعات بیشتر، ممکن است در اتخاذ تصمیمات درمانی اعتماد به نفس بیشتری پیدا کنید.
با دوستان و خانواده، رابطه نزدیک داشته باشید
تقویت روابط نزدیک می تواند به شما در مقابله با ام اس کمک کند. دوستان و خانواده می توانند حمایت عملی مورد نیاز شما را فراهم کنند، مانند کمک به امور خانه در صورت بستری شدن. همچنین می توانند به عنوان حمایت عاطفی در زمان احساس فشار و اضطراب ناشی از ام اس عمل کنند.
کسی را برای صحبت با وی پیدا کنید
کسی را پیدا کنید که مایل باشد به صحبت های شما گوش دهد و درباره امیدها و نگرانی هایتان با شما صحبت کند. این فرد می تواند یک دوست یا عضو خانواده باشد. همچنین توجه و درک یک مشاور، مددکار اجتماعی پزشکی، روحانی یا گروه حمایت از افراد مبتلا به ام اس نیز می تواند مفید باشد.
مطلب پیشنهادی: آزمایش ژنتیک
آماده شدن برای ویزیت پزشکی
اگر هرگونه علامتی دارید که نگران کننده است، با پزشک یا متخصص مراقبت های بهداشتی وقت ملاقات بگیرید.
اگر پزشک شما فکر کند که ممکن است مبتلا به ام اس باشید، ممکن است شما را به متخصص مغز و اعصاب (نورولوژیست) ارجاع دهد.
از آن جا که ملاقات ها معمولاً کوتاه هستند، خوب است که آماده باشید. در ادامه اطلاعاتی برای کمک به آماده شدن شما ارائه شده است.
مطلب پیشنهادی: آزمایش سرطان
کارهایی که می توانید انجام دهید
- از هرگونه محدودیت قبل از ویزیت آگاه باشید. هنگام تعیین وقت، بپرسید آیا کاری نیاز است قبل از ملاقات انجام دهید، مانند محدودیت های غذایی.
- علائمی را که تجربه می کنید یادداشت کنید، حتی اگر به نظر نرسد با دلیل مراجعه شما مرتبط باشند.
- اطلاعات شخصی مهم، از جمله استرس های بزرگ یا تغییرات اخیر در زندگی را یادداشت کنید.
- فهرستی از تمام داروها، ویتامین ها یا مکمل هایی که مصرف می کنید و دوز آن ها تهیه کنید.
- یک عضو خانواده یا دوست را همراه خود بیاورید. گاهی به خاطر سپردن تمام اطلاعات ارائه شده در ویزیت دشوار است. کسی که همراه شماست ممکن است چیزی را به یاد آورد که شما فراموش کرده اید.
- سوالاتی را که می خواهید از تیم مراقبت های بهداشتی بپرسید، یادداشت کنید.
زمان ملاقات شما با تیم مراقبت های بهداشتی محدود است، بنابراین آماده کردن فهرستی از سوالات می تواند به شما کمک کند تا حداکثر استفاده را از این زمان ببرید. سوالات خود را از مهم ترین تا کم اهمیت ترین، مرتب کنید تا در صورت تمام شدن وقت، ابتدا به مهم ترین ها پاسخ داده شود. برخی سوالات پایه ای که در رابطه با ام اس می توانید بپرسید شامل موارد زیر است:
- علت محتمل علائم من چیست؟
- چه نوع آزمایش هایی نیاز دارم؟ آیا نیاز به آماده سازی خاصی دارند؟
- آیا وضعیت من احتمالاً موقتی است یا طولانی مدت؟
- آیا بیماری من پیشرفت خواهد کرد؟
- چه درمان هایی در دسترس است؟
- من بیماری دیگری هم دارم. چگونه می توانم آن ها را به بهترین شکل مدیریت کنم؟
در پرسیدن سایر سوالات تردید نکنید.
مطلب پیشنهادی: آزمایش ویتامین ها و مواد معدنی بدن
انتظار از پزشک
آماده باشید تا به سوالاتی مانند موارد زیر پاسخ دهید:
- علائم شما از کی شروع شدند؟
- آیا علائم شما مداوم بوده اند یا گهگاه ظاهر می شوند؟
- شدت علائم شما چقدر است؟
- چه چیزی علائم شما را بهبود می بخشد؟
- چه چیزی علائم شما را تشدید می کند؟
- آیا کسی در خانواده شما مبتلا به ام اس است؟
علت وجود گلبول های قرمز در ادرار (هماتوری) چیست؟ [...]
اختلالات گلبول های قرمز خون به شرایطی گفته می [...]
بیماری ام اس یا مولتیپل اسکلروزیس یک بیماری مزمن [...]
نوتروفیل ها در آزمایش خون، مهم ترین گلبول های [...]
آزمایش پاپ اسمیر مایع، یکی از دقیق ترین و [...]
غربالگری سه ماهه دوم بارداری یکی از مهم ترین [...]
غربالگری سه ماهه اول بارداری، یکی از مراحل حیاتی [...]